१. अव्ययस्य परिभाषा (Definition of Indeclinables)
अव्ययः वह शब्दः अस्ति यः लिङ्ग, वचन या विभक्तिनुसारं रूपं न बदलति।
ये शब्द मुख्यतः संबन्ध, क्रिया या भाव व्यक्त करने के लिए प्रयुक्त होते हैं।
२. प्रमुख अव्ययाः (Common Indeclinables)
- च – और
- वा / वा … वा – या
- अपि – भी
- एव – ही
- न – नहीं
- इति – इस प्रकार / ऐसा कहते हैं
- अन्य उदाहरण – हि, तु, यत्, यदा
३. वाक्ये प्रयोगः (Usage in Sentences)
- रामः च सीतया गच्छति। – राम भी सीता के साथ जाता है।
- त्वं वा अहम् पठामः। – तुम या मैं पढ़ता हूँ।
- सः एव पठति। – वही पढ़ता है।
- न मम मित्रः आगतः। – मेरा मित्र नहीं आया।
- एषः कथा इति पठितः। – इस प्रकार कथा पढ़ी गई।